Sự tích Hồ Gươm

Gợi ý cho bố: Câu nói của Rùa Vàng — "Xin bệ hạ hoàn gươm lại cho Long Quân!" — bố đọc thật chậm, thật vang như tiếng vọng giữa mặt hồ. Sau này dẫn con đi quanh Hồ Gươm, bố con mình sẽ kể lại chuyện này đúng tại chỗ ấy nhé.

Ngày xưa, giặc Minh sang xâm chiếm nước ta. Chúng làm nhiều điều bạo ngược, khiến dân ta căm giận đến tận xương tủy. Bấy giờ, ở vùng Lam Sơn, nghĩa quân của Lê Lợi nổi dậy chống giặc, nhưng buổi đầu thế lực còn non yếu, nhiều lần bị thua. Thấy vậy, đức Long Quân quyết định cho nghĩa quân mượn thanh gươm thần để đánh giặc.

Hồi ấy, ở Thanh Hóa có người đánh cá tên là Lê Thận. Một đêm nọ, Thận thả lưới trên bến vắng. Kéo lưới lên, thấy nằng nặng, trong bụng mừng thầm là được mẻ cá to. Nhưng khi thò tay vào bắt, chỉ thấy một thanh sắt! Thận liền vứt xuống nước, rồi chèo thuyền sang chỗ khác thả lưới.

Lần thứ hai kéo lưới, vẫn thanh sắt ấy mắc vào. Lần thứ ba cũng vậy. Thấy lạ quá, Thận bèn đưa thanh sắt lại gần mồi lửa nhìn xem. Bỗng chàng reo lên:

— Ha ha! Một lưỡi gươm!

Về sau, Lê Thận gia nhập nghĩa quân Lam Sơn. Một hôm, Lê Lợi đến nhà Thận chơi. Trong túp lều tối om, thanh gươm hôm ấy tự nhiên sáng rực lên ở góc nhà. Lê Lợi cầm lên xem, thấy trên lưỡi gươm có hai chữ "Thuận Thiên" — nghĩa là thuận theo ý trời — nhưng chưa ai biết đó là báu vật.

Một lần khác, bị giặc đuổi, Lê Lợi cùng các tướng rút mỗi người một ngả. Lúc đi qua một khu rừng, Lê Lợi bỗng thấy có ánh sáng lạ trên ngọn cây đa. Ông trèo lên mới biết đó là một chiếc chuôi gươm nạm ngọc. Nhớ đến lưỡi gươm ở nhà Lê Thận, Lê Lợi đem chuôi về tra vào lưỡi — thì vừa như in!

Lê Thận nâng gươm lên ngang đầu, kính cẩn thưa với chủ tướng:

— Đây là Trời có ý phó thác cho minh công làm việc lớn. Chúng tôi nguyện đem xương thịt của mình theo minh công, cùng với thanh gươm thần này để báo đền Tổ quốc!

Từ đó, có gươm thần trong tay, nhuệ khí của nghĩa quân ngày một tăng. Thanh gươm tung hoành khắp các trận địa, làm cho quân Minh bạt vía. Đánh mãi, đánh mãi, cho đến ngày không còn bóng một tên giặc nào trên đất nước, Lê Lợi lên ngôi vua, đóng đô ở Thăng Long.

Một năm sau, vua Lê cưỡi thuyền rồng dạo chơi trên hồ Tả Vọng. Thuyền ra đến giữa hồ, bỗng một con Rùa Vàng rất lớn nhô đầu lên khỏi mặt nước, bơi thẳng đến trước thuyền, cất tiếng:

— Việc lớn đã thành. Xin bệ hạ hoàn gươm lại cho đức Long Quân!

Vua Lê hiểu ra, bèn rút thanh gươm bên mình, cung kính trao về phía Rùa Vàng. Nhanh như cắt, Rùa há miệng đớp lấy thanh gươm rồi lặn xuống nước. Gươm và Rùa đã chìm sâu, người ta vẫn còn thấy một vệt sáng le lói dưới mặt hồ xanh.

Từ đó, hồ Tả Vọng mang tên là Hồ Gươm, hay hồ Hoàn Kiếm — nghĩa là "trả gươm" — cái tên còn mãi đến tận hôm nay, con ạ.

Bài học gửi con: Con à, mượn thì phải trả, dù là mượn một cây bút hay mượn cả một thanh gươm thần. Việc khó đến đâu, khi cả dân mình chung một lòng thì cũng xong. Mai này con lớn, bố sẽ dắt con đi một vòng Hồ Gươm, biết đâu hai bố con lại gặp cụ Rùa nổi lên chào con thì sao!